Medipol Üniversitesi Hastanesi

Lokomat (Yürüme Robotu)

Yürüme yeteneğini kısmen veya tamamen kaybetmiş hastalarda tekrar yürüme yeteneğinin kazanılmasına yardımcı olan robotik yürüme sistemine lokomat denir.

Robot Yardımlı Yürüme Tedavisi Nedir ?

Robot yardımlı yürüme tedavisi; inme, omurilik yaralanması, beyin hasarı gibi nörolojik veya kalça-diz protez, önçaprazbağ yaralanması gibi ortopedik nedenlerden dolayı yürüme yeteneğini kaybetmiş hastaların bir robotik cihaz yardımıyla yürüme yeteneğini yeniden kazandırmayı veya yürümesini düzeltmeyi hedefleyen bir fizik tedavi şeklidir.

Lokomat Tedavisi Dünyada Ne Kadar Zamandır Kullanılmaktadır ?

Robot yardımlı yürüme tedavisi ilk olarak 1995 yılında kullanılmaya başlanmıştır. Lokomat kullanımına 2002 yılında FDA onayı alındıktan sonra robot yardımlı yürüme tedavisi tüm dünyada yaygınlaşmıştır.

Lokomat Nasıl Çalışır ?

Lokomat iki ana bölümden oluşur. Birinci bölümde hasta yürüme bandı üzerinde ayakta dik şekilde askıya alınır ve robota dış kayışlar yardımıyla bacaklarından bağlanır. Hastanın ağırlığı önceden yapılan muayene sonucunda askılar ve robot yardımıyla belirli oranlarda azaltılır. Ağırlığın ne kadar azaltılacağı hastanın hareket kabiliyetine göre belirlenir. Vücut ağırlığının hangi oranda robot tarafından destekleneceği belirlendikten sonra yürümeye hastanın katkısının ve cihazın katkısının ne oranlarda olacağı değerlendirilerek çalışmalara başlanır.

İkinci bölümde ise bilgisayar kontrollü robotik motorlar mevcuttur. Bu robot parçalar hastanın bacaklarına kalça ve diz eklemleri referans alınarak bantlarla monte edilir. Yürüme başladığında bacaklar doğal yürüme hareketi oluşturacak şekilde hareket ettirilirken, robot parçalar üzerindeki alıcılar vücudun harekete cevabını değerlendirerek bilgisayara aktarır. Bilgisayarda oluşturulan grafiksel veriler yardımıyla hastanın yürümenin hangi aşamasında ve ne düzeyde problem yaşadığı belirlenir. Bilgisayarla bacaklardaki eklemler sürekli kontrol edilirken, robot hastanın bacaklarını doğal yürüme sırası ile hareket ettirir. Hasta doğal yürüme paterni içindeyken robot müdehale etmezken, yürüyüş bozulduğu an robot gerekli düzeyde müdehale eder. Eklemler üzerinde yer alan güç ölçüm alıcıları hasta ile Lokomat arasındaki etkileşimin uyumlu olup olmadığını sürekli kontrol altında tutmaktadır.

Lokomat Yürümeyi Öğrenmede Hastaya Nasıl Yardımcı Olur ?

Yürüme yeteneğini kaybetmiş hastalarda hastayı olabildiğince erken ayağa kaldırmak yürüme yetisinin tekrar kazanılmasında ve hareketsizliğe bağlı sorunların önlenmesinde çok önemlidir. İnme ve omurilik yaralanması gibi nörolojik hastalıklara bağlı yürüme bozukluklarında beyinden gelen sinyaller kaslara ulaşamamaktadır. Ortopedik nedenlere bağlı yürüme bozukluklarında ise kaslar beyinden gelen sinyallere gerekli cevabı verememektedirler.

Lokamat ile yapılan tekrarlı yürüme hareketi, hastalık nedeni ile bozulmuş beyinden gelen Sinyal akışının yeniden kazanılmasına, beyin ve omuriliğin birlikte çalışmasına, hastalık veya yaralanma nedeniyle kesilen sinyal iletiminin yeniden oluşmasına yardım eder. Özellikle beyin ve omurilik hastalarında lokomat tedavisi omurilik ve bacaklar arasında olan refleks arkın yeniden oluşmasını sağlayarak, yürüme hareket serilerinin tekrarlanması, sinirleri uyararak omuriliğe yürümeyi nasıl başlatacağını ve devam ettireceğini yeniden hatırlatmaktadır. Lokomat tedavisi ile bacaklardan gelen duyusal uyarılar ve görsel algı ile birlikte beynin reorganizasyon ve adaptasyon yeteneği sonucunda beyinde yürümeyi sağlayan bölgelerdeki zarar görmüş hücre gruplarının görevlerini başka beyin hücre grupları öğrenir.

Robot Yardımlı Yürüme Tedavisinin Diğer Faydaları Nelerdir ?

Lokomat sistemi yatağa bağımlı ve yürüyemeyen hastada kasların yeniden güçlenmesini ve bacaklardaki kan dolaşımının yeniden sağlanmasına yardımcı olmaktadır. Yeniden yürüme yeteneğini geri kazanan hastanın kemik yapısı güçlenerek kemik erimesi ve buna bağlı oluşabilecek kırık riski de azaltılmış olur. Hastayı erken ayağa kaldırma hareketsizliğe bağlı gelişebilecek yatak yarası, damar tıkanıklığı ve eklemde kısıtlılığı gibi sorunların önlenmesini sağlamaktadır.

Lokomat Tedavisinden Kimler Yararlanabilmektedir ?

Tedavinin asıl amacı yürüyemeyen hastalarda yürüme yeteneğinin yeniden kazanılması veya yürüyebilen hastalarda yürüme yeteneğinin geliştirilmesidir. Bu nedenle Lokomat Tedavisinin önerildiği hasta grupları sıklıkla:

- İnme (Beyin felci)
- Boyun ve bel bölgesinden omurilik felci
- Beyin Hasarı
- Serebral Palsi (Çocuklarda beyin felci)
- Parkinson hastalığı
- Multipl skleroz
- Kalça-diz protez ameliyatları sonrası
- Ön ve arka çapraz bağ hastalıkları ve ameliyatı sonrası

Tedavinin uygulanabilmesi için hastanın bacaklarında en az bir ana kas grubun da az da olsa bir miktar duyu veya motor hareket bulunmalıdır.

Hasta Nasıl Tedaviye Alınır ?

Diğer fizik tedavi uygulamalarında olduğu gibi hastalar program öncesi fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı tarafından ayrıntılı bir değerlendirmeye alındıktan sonra tedaviye uygunsa hastaya göre tedavi programı ve süresi belirlenir.